Co roku w listopadzie Łódź na pięć dni zamienia się w stolicę miłośników gór, eksploracji i sportów ekstremalnych. To wszystko za sprawą Explorers Festival, który w tym roku zorganizowany został po raz jedenasty. Jest on okazją do poznania interesujących podróżników, globtroterów, wspinaczy i rozmowy z nimi w cztery oczy. Niejednokrotnie właśnie podczas takich kuluarowych rozmów powstają kolejne pomysły wypraw.

Niesamowici goście, niepowtarzalne przygody

Explorers Festival skupia ludzi, którzy dokonują w swoim życiu rzeczy niemożliwych. Odkrywców, podróżników, sportowców czy zapaleńców w danej dziedzinie. Organizatorzy festiwalu w zamyśle powrócili do zapomnianej dziś formy opowieści. Dlatego tak ważna jest dla nich obecność prelegentów i ich kontakt z publicznością. A ta nie zawiodła. Jak co roku aula filmowa Politechniki Łódzkiej wypełniona była do ostatniego miejsca.
Dwadzieścia lat po tragicznej śmierci słynnego himalaisty Jerzego Kukuczki, drugiego człowieka na świecie, który zdobył Koronę Himalajów (14 ośmiotysięczników), swoim wspomnieniem o mężu podzieliła się Cecylia Kukuczka. Mimo tego, że nie był pierwszym człowiekiem, któremu udało się tego dokonać, jest nazywany największym spośród największych himalaistów wszech czasów. Przez przyjaciół nazywany był Królem Himalajów. - Niestety, Himalaje upomniały się o swojego króla i w 1989 r. Jurek zginął podczas próby ponownego zdobycia szczytu Lhotse - mówiła w swoim wspomnieniu Cecylia Kukuczka. Następnie odbyła się projekcja filmu pokazującego codzienne życie wielkiego himalaisty oraz jego przygotowania do wyprawy. Dariusz Bógdał pozwolił spojrzeć na Polskę z lotu ptaka, gdyż wykonuje on niesamowite zdjęcia z paralotni. Zachęcił uczestników festiwalu do spróbowania swoich sił w tym sporcie.
Alpinista i geolog, a na co dzień wykładowca w Warszawie - Wojciech Lewandowski opowiedział o trzech wyprawach w Andy, które odbyły się śladami polskich pionierskich wypraw górskich z lat trzydziestych XX wieku. Abigail Jabines - rodowita mieszkanka Filipin, zwróciła uwagę na zagrożenie zniknięcia miejsca jej zamieszkania z powierzchni Ziemi. Może to się dokonać w wyniku postępujących zmian klimatycznych, które powoli stają się nieodwracalne. Z kolei Keizo Funatsu opowiedział o trudach mieszkania na Alasce oraz o wyścigach psich zaprzęgów tam organizowanych. Wytłumaczył także, dlaczego przeniósł się wraz z żoną z zatłoczonej i pełnej dymu Japonii na odludną i surową daleką krainę na północy Ameryki.

Od bieguna do bieguna

Słowacki reżyser Pavol Barabáš zaprezentował skróty swoich filmów, które kręcił na siedmiu kontynentach, i opowiedział o uczestnictwie w wielu ważnych i fascynujących ekspedycjach, podczas których filmuje ludzi dokonujących czegoś nowego. Poprzez swoje filmy chce zaalarmować i zmusić do zachowań koniecznych dla ochrony ginących małych społeczności i kultur. Z kolei Geoffrey Somers - uczestnik historycznej wyprawy TransAntarctica Expedition z 1989 r. - opowiedział o wyprawie w zupełnie inne, cieplejsze rejony. Wraz z drugim Anglikiem wybrał się na wyprawę przez Australię na…wielbłądach. Ich podróż była pełna przygód, a sam Somers w ciekawy i śmieszny sposób opowiadał o nich publiczności. O adrenalinie, jaka towarzyszy podczas zjazdu na nartach z prędkością ponad 250km/h oraz o radości z pobicia kolejnych barier szybkości mówił Simone Origone - włoski narciarz szybkościowy, wielokrotny Mistrz Świata i zdobywca Pucharu Świata w tej ekstremalnej odmianie narciarstwa sportowego. Natomiast młody Brytyjczyk - James Hooper zaprezentował przebieg wyprawy, której nie dokonał jeszcze nikt wcześniej. Przy użyciu jedynie sił własnych mięśni, wraz z Robertem Gauntletem pokonali odległość ponad 14 tysięcy kilometrów od magnetycznego bieguna północnego do magnetycznego bieguna południowego. Poprzez swoją podróż stali się inspiracją dla wielu młodych ludzi, dali im wiarę, że warto mieć i realizować nawet tak wielkie marzenia.

Znikające piękno świata

W 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej Józef Nyka - taternik, autor wielu znakomitych przewodników o polskich górach oraz Andrzej Paczkowski - historyk, przypomnieli postaci taternictwa, alpinizmu i eksploracji z czasów poprzedzających wojnę. O dzikich, niedostępnych, ale pięknych zakątkach Afganistanu opowiedziała Elizabeth Wald - fotograf. Jej zdjęcia są opowieścią o ludziach, codzienności, urodzie wyniosłych gór oraz o nieistniejącym czasie. Należy ona do nielicznej grupy fotografów, którzy nawet w najbardziej ekstremalnych warunkach potrafią zmieniać klisze, przesłony i robić wszystko, by ich zdjęcia jak najlepiej oddawały rzeczywistość i piękno natury. William Steger ze Stanów Zjednoczonych, niekwestionowany autorytet i żyjąca legenda eksploracji polarnej, zauroczył uczestników festiwalu opowieściami o podróżach przez rejony arktyczne. Pokazał zdjęcia lodowych rajów Antarktydy, Ziemi Baffina, Grenlandii i Wyspy Ellesmere’a. Poprzez swoje podróże i badania lodowych krain naukowiec zwraca uwagę na dramatyczne skutki ocieplenia klimatu. Zachęcał, by nie pozostawać biernym wobec unicestwiania naszej planety i ograbiania jej ze środowiska naturalnego. Aleksander Domalewski to pierwszy Polak, który skoczył z największego wodospadu świata, mierzącego tysiąc metrów, Salto Angelo w Wenezueli. Uprawia B.A.S.E - skrajnie ekstremalną formę swobodnego lotu, która przyciąga coraz większe rzesze śmiałków. Opowiedział on o adrenalinie towarzyszącej każdemu skokowi oraz o trudnościach związanych z uprawianiem tego sportu. Z kolei Stephen Koch w bardzo zabawny sposób przedstawił swoje historie wspinaczki w różnych górach świata oraz zjazdów ze szczytów na desce snowboardowej. Zjechał już z sześciu najwyższych szczytów świata, do zdobycia Korony Ziemi brakuje mu jeszcze Mount Everestu, z którego za pierwszym razem nie udało mu się zjechać. O pokonywaniu własnych słabości w obliczu realnego zagrożenia i hartowaniu charakterów na zakończenie festiwalu opowiedział Victor Boyarsky - dyrektor Muzeum Arktyki i Antarktydy w Sankt Petersburgu, polarnik. Otworzył on sezonową bazę, która ułatwia podróżnikom dotarcie na Biegun Północny.

Nagrody Explorer i Camera Extreme 2009

W ramach festiwalu największym odkrywcom i zdobywcom przyznawane są nagrody Explorer. W tym roku otrzymali je czterej uczestnicy historycznej wyprawy TransAntarctica Expedition ’89: William Steger, Victor Boyarsky, Geoffrey Somers i Keizo Funatsu. Wielką niespodzianką dla czterech członków wyprawy, którzy w Łodzi po raz pierwszy spotkali się wspólnie po 20 latach, był wielki tort w kształcie Antarktydy, który polarnicy wspólnie podzielili pomiędzy gości i uczestników festiwalu.
Ponadto kapituła festiwalowa przyznała nagrodę Camera Extreme, która wędruje do najwybitniejszych twórców dzieł o eksploracji, sportach ekstremalnych i działaniach niezwykłych. Otrzymali ją: Elizabeth Wald - światowa znakomitość w dziedzinie fotografii reportażowej i plenerowej oraz Pavol Barabáš - twórca filmów dokumentalnych o tematyce górskiej i eksploracyjnej.

Lekcja geografii, pokazy filmowe, koncerty

Podobnie jak w latach ubiegłych, festiwal miał wiele imprez towarzyszących. W Państwowej Wyższej Szkole Telewizyjnej Teatralnej i Filmowej odbył się pokaz filmów o tematyce górskiej Art Show oraz warsztaty fotograficzno-filmowe. Miłośnicy wspinaczki mogli sprawdzić swoje siły w zbiorowym wejściu na wysokość Mount Everestu (8848 m) i pobić rekord szybkości w zdobyciu tej wysokości. Uczniowie szkół gimnazjalnych i licealnych z całej Polski wzięli udział w Wielkiej Lekcji Geografii, podczas której poznali tajniki wulkanów w Meksyku, odkryli kontrasty i osobliwości przyrodnicze Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz próbowali odpowiedzieć na pytanie, czy Grenlandia jest krainą białą czy zieloną. Na zakończenie wykładów prowadzonych przez polskich naukowców i zagranicznych gości festiwalu - specjalistów w danej dziedzinie - uczniowie wypełnili test. W centrum kulturalno--rozrywkowym „Manufaktura” gościła wystawa Greenpeace „Planeta w gorączce”, pokazująca drastyczne zmiany klimatu, jakie dokonały się na ziemi w przeciągu ostatnich lat. Festiwalowi towarzyszył konkurs „Polskie wyprawy XX wieku”, podczas którego internauci i kapituła konkursowa wybierali największe eksploracje dokonane przez Polaków. Za najważniejszą z nich została uznana wyprawa Jerzego Kukuczki w latach 1979-87, podczas której zdobył Koronę Himalajów. Festiwal zakończył cykl koncertów w wykonaniu Wojciecha Hoffmanna, Anthimosa Skowrona oraz Ryszarda Sygitowicza i Jacka Królika.