Reklama

„Polonus”

Niedziela Ogólnopolska 11/2007, str. 26

Ołtarz św. Bernarda z obrazami Sebastiana Majewskiego - widok ogólny
Krystian Brodacki

Ołtarz św. Bernarda z obrazami Sebastiana Majewskiego - widok ogólny<br>Krystian Brodacki
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Było tak, że w „Polskim słowniku biograficznym” szukałem jakiegoś nazwiska na „M” i nagle, zupełnie przypadkowo, rzuciło mi się w oczy hasło, którego początek zacytuję: „Majewski (Maieschi, Maievius) Sebastian, malarz. Ur. między 1585 a 1590 r. w Wyszogrodzie, był synem Łukasza i Katarzyny, mieszczan. Terminował w warsztacie lubelskiego malarza Stanisława Szczerbica, który wyzwolił go w r. 1605 na towarzysza w cechu krakowskim. Udał się następnie w wędrówkę, która zaprowadziła go do Włoch. Osiadł w Abruzji; w Teramo uzyskał prawa miejskie, tam też założył rodzinę. Był najwybitniejszym malarzem tej prowincji, zasypywanym zamówieniami na obrazy ołtarzowe i malowidła ścienne w kościołach i klasztorach Abruzji. Zawsze podkreślał swoją polskość, podpisując się «Polonus»”...
Gdy czytałem te słowa, serce zabiło mi mocno: przecież co roku jeżdżę na festiwale w Pescarze w regionie Abruzzo, a stamtąd do Teramo jest blisko... Muszę na własne oczy zobaczyć dzieła Majewskiego, jedynego Polaka, który jako malarz zrobił karierę na ziemi włoskiej, i to tak dawno - w XVII wieku!
Przewodnikiem stały się dla mnie publikacje autora cytowanego wyżej hasła, historyka sztuki Andrzeja Ryszkiewicza, niestety, już nieżyjącego. To on w latach 60. XX wieku „odkrył” Majewskiego, opisał jego obrazy i freski w Teramo i innych miejscach, przeprowadził ich naukową analizę i, chwaląc talent polskiego mistrza, wyraził nadzieję, że ktoś w Polsce napisze o nim książkę, żeby wreszcie po kilku stuleciach zyskał należną sławę w kraju ojczystym. Niestety, tak się nie stało, Majewski „Polonus” nadal jest u nas nieznany. Co gorsza, niektóre jego dzieła po prostu niszczeją. Nie licząc tych, które uległy zagładzie w czasie ostatniej wojny; nie pozostała po nich żadna dokumentacja...


Największym zachowanym dziełem Majewskiego jest 6 płócien, namalowanych w 1623 r. i umieszczonych w potężnym ołtarzu, poświęconym św. Bernardowi, patronowi Teramo. Ołtarz ten znajduje się w tzw. Zakrystii Nowej w katedrze w Teramo. Niech nazwa „zakrystia” nie zmyli - to jest właściwie jednonawowy kościół, dobudowany do katedry, a wysokość ołtarza wynosi kilka metrów!
Stale zamknięta na głucho katedra jest od trzech lat w remoncie, a wstęp do niej jest wzbroniony, toteż nie lada wysiłku kosztowało mnie ominięcie zakazu. Ten wspaniały ołtarz fotografowałem w spartańskich warunkach, wspinając się na chwiejną drabinę. Obrazy są chyba od dawna niekonserwowane i zakurzone, co ich barwom odebrało soczystość - stąd nie najlepsza jakość fotografii - ale i tak można docenić kunszt malarski „Polonusa”. Jak zauważył Ryszkiewicz w swym artykule o Majewskim w „Roczniku Historii Sztuki” w 1973 r., zespół obrazów w Zakrystii Nowej „jest utworem dojrzałym i głęboko przemyślanym”. Dostrzegł też wyraźne nawiązania Majewskiego do stylu Szczerbica (patrz: jego tryptyk w kościele św. Anny w Końskowoli!). Postać św. Bernarda „Polonus” wzorował na wizerunkach polskich świętych biskupów Wojciecha i Stanisława; to jest dodatkowy powód, byśmy się dorobkiem Majewskiego interesowali.
Główny środkowy obraz przedstawia św. Bernarda podczas Mszy pontyfikalnej. Obok wartości artystycznej, obraz ten ma wartości dokumentalne: widzimy na nim mieszczan z Teramo w strojach, jakie wówczas nosili. Ta sama uwaga dotyczy ołtarza za plecami Świętego - jest to jedyne wizualne świadectwo, jak wtedy wyglądał. Cztery obrazy w skrzydłach bocznych przedstawiają cuda Świętego: po lewej stronie - przywrócenie wzroku niewidomemu i uzdrowienie paralityczki, po prawej - uwolnienie więźnia i wskrzeszenie chłopca. Szczyt ołtarza przedstawia Świętą Rodzinę w otoczeniu świętych Franciszka i Leonarda; poniżej artysta uwiecznił fundatorów. A jak wyglądał sam Majewski? Tego nie wiemy. Nie zachował się żaden autoportret, choć Andrzej Ryszkiewicz wysunął tezę, że autoportret jednak jest, ale ukryty wśród uczestników Mszy pontyfikalnej: byłby to ów spoglądający w kierunku widza brunet z wąsem, w grupie postaci po lewej stronie u dołu. Może to rzeczywiście „Polonus”?...
O ile mi wiadomo, dzieła Majewskiego zachowały się jeszcze w kościołach w miejscowościach Ascoli Piceno, Penne, Torricella Sicura i Morro D’Oro, gdzie w klasztorze Santa Maria di Propezzano są (bardzo już zniszczone) freski przypisywane Majewskiemu. Byłoby wspaniale, gdyby pan minister Kazimierz M. Ujazdowski osobiście zainteresował się spuścizną Majewskiego: wszak urząd, którym kieruje, nazywa się: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego!

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Papież do młodych: Nie traćcie nadziei! Wierzcie w Jezusa!

2026-11-16 10:30

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Vatican Media

Pozdrawiając wiernych z balkonu Nuncjatury Apostolskiej w Limie, w niedzielę 15 listopada, Papież zwrócił się również do młodych. Podkreślił, że są „znakiem nadziei”. „Nie traćcie nadziei! Wierzcie w siebie! Wierzcie w Peru! Zawsze wierzcie w Jezusa Chrystusa!” - apelował Ojciec Święty.

Papież wyraził radość z kolejnego spotkania z wiernymi. Jeszcze raz podziękował za gościnność.
CZYTAJ DALEJ

Ostatnia Msza św. Leona XIV w tej podróży apostolskiej. Papież w Limie: podróż dobiega końca, ale misja trwa

2026-11-16 18:37

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Lima

ostatnia Msza św.

Vatican Media

Papież Leon XIV w Limie

Papież Leon XIV w Limie

Naród peruwiański jest także moim narodem! – powiedział Leon XIV podczas Mszy św. w Limie, kończącej jego podróż apostolską do Urugwaju, Argentyny i Peru. W ostatniej homilii pielgrzymki Papież podkreślił, że siłą Kościoła jest miłość, a nie światowa potęga. Przywołał przykład św. Turybiusza z Mogrovejo, który poświęcił życie ewangelizacji i pomocy rdzennym mieszkańcom. Wezwał też wiernych do kontynuowania misji Chrystusa.

To było pożegnanie Papieża z jego ukochanym Peru i ostatnie spotkanie z wiernymi podczas podróży apostolskiej do Ameryki Łacińskiej. Na Mszy św. zgromadziło się półtora miliona ludzi, ale wielkie rzesze żegnały Ojca Świętego także na trasie jego przejazdu do bazy lotniczej Las Palmas w Limie.
CZYTAJ DALEJ

Już ponad 3000 osób zobaczy widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

2026-11-16 19:50

[ TEMATY ]

Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury

3000 osób

Materiał prasowy

Widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

Widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

Już ponad 3000 osób z całej Polski ma bilety na widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”, które odbędzie się 27 lutego 2027 roku o godz. 18.00 w PreZero Arenie Gliwice – dokładnie w 40. rocznicę śmierci ks. Franciszka Blachnickiego. Organizatorzy otwierają kolejny etap sprzedaży i zapraszają wszystkich ludzi Kościoła: rodziny, parafie, wspólnoty, duszpasterzy, młodzież i seniorów. Na scenie w roli ks. Blachnickiego wystąpi Radosław Pazura.

Widowisko jest centralnym wydarzeniem upamiętniającym ks. Franciszka Blachnickiego w 40. rocznicę jego śmierci. Organizatorzy – Fundacja Muza Dei – Centrum Nowej Kultury oraz Stowarzyszenie Diakonia Ruchu Światło-Życie – od początku podkreślają, że 27 lutego 2027 roku ma być świętem całego Kościoła w Polsce. Nie wydarzeniem jednego środowiska, ale spotkaniem żywego Kościoła, który ks. Blachnicki budował przez całe swoje kapłańskie życie.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję