Pasja jest utworem wokalno-instrumentalnym, opiewającym mękę i śmierć krzyżową Jezusa Chrystusa. Forma ta wywodzi się ze średniowiecznej tradycji uroczystego odczytywania odpowiednich fragmentów czterech Ewangelii podczas Mszy św., celebrowanych w okresie Wielkiego Tygodnia. Już św. Augustyn zwraca uwagę, iż za jego czasów opis Męki Pańskiej czytano w szczególnie wzniosły sposób. W X wieku znany był podział pasji na kolejne części, z wyodrębnionymi rolami Chrystusa, Ewangelisty (narratora), solistów i tłumu.
Pierwsze muzyczne opracowania pasji pojawiły się w XII wieku. Polegały one na śpiewnej recytacji ewangelicznych opisów męki Chrystusa. W renesansie powstają pasje wielogłosowe, przyjmujące formę motetową, autorstwa takich mistrzów, jak Jacob Obrecht, Jean le Coq, Cipriano de Rore, Orlando di Lasso.
W epoce baroku, pod wpływem opery, do pasji wprowadzone zostały arie, recytatywy, partie chóralne i instrumentalne. Wybitnym twórcą tego typu pasji był niemiecki kompozytor Heinrich Schütz. Swoistą sumą barokowej twórczości pasyjnej są arcydzieła Jana Sebastiana Bacha, ukształtowane pod wpływem stylu koncertującego, muzyki kantatowej i włoskiego oratorium pasyjnego.
Męka i śmierć Chrystusa stanowi źródło inspiracji, z którego czerpią liczni twórcy, działający w naszych czasach. Jednym z nich jest Arvo Pärt, urodzony niedaleko Tallina, wybitny kompozytor estoński. Jego Pasja, pozbawiona malowniczych ozdobników, oddziałuje na słuchaczy ascetyzmem zastosowanych środków ekspresji muzycznej. Chwile ciszy, o ściśle określonej długości, zapadające pomiędzy kolejnymi częściami utworu, zdają się tu spełniać rolę równie ważną jak muzyka. Główna narracja w dziele Pärta należy do ewangelicznego kwartetu, złożonego z sopranu, altu, tenoru i basu. W myśl zasady sformułowanej przez Pärta, melodia i akompaniament stapiają się w całkowicie jednolitą strukturę.
Sugestywnie brzmi partia Jezusa. Śpiewa ją w wolnym tempie głos basowy, któremu towarzyszą organy. Jedna linia łączy się tu z drugą, tworząc ścisły matematyczny związek. Słowa Piłata przekazuje tenor. Role wszystkich innych postaci, łącznie z tłumem, przypisane zostały chórowi. Akompaniament spoczywa na skrzypcach, oboju, wiolonczeli, kontrabasie oraz organach. Ramy dla tekstu biblijnego tworzy część początkowa, zatytułowana Pasja Pana Naszego Jezusa Chrystusa według św. Jana oraz finałowa modlitwa Ty, który cierpiałeś za nas, miej dla nas litość. Amen.
Pasja Arvo Pärta została zarejestrowana na płycie CD, wydanej przez firmę fonograficzną „NAXOS”. Wykonawcami są wokaliści oraz instrumentaliści angielscy z basem Robertem Macdonaldem (Jezus) i tenorem Markiem Andersonem (Piłat) na czele. Całość poprowadził Antony Pitts.