Złamaniu mogą ulec wszystkie kości, najbardziej jednak narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa. Złamane fragmenty kostne są bardzo ostre i stanowią zagrożenie dla tkanek miękkich, naczyń krwionośnych i nerwowych w okolicy złamania. Dlatego w ramach pierwszej pomocy tak ważne są ich unieruchomienie i niezwłoczny transport rannego do szpitala.

Złamaniom zawsze towarzyszy krwawienie do okolicznych tkanek. Może ono być większe przy złamaniach otwartych, tzn. z równoczesnym zranieniem skóry, choć złamana kość nie zawsze musi być widoczna w ranie. Może też dojść do: uszkodzenia tętnic, niedokrwienia obwodowej części kończyny, a także przerwania nerwu (niedowłady i zaburzenia czucia).

Unieruchomienie złamanej kończyny jest niezbędnym elementem pierwszej pomocy udzielanej w takich sytuacjach. Krawędzie oraz fragmenty złamanej kości są bowiem bardzo ostre, ich przemieszczanie się może prowadzić do powstania dalszych uszkodzeń mięśni, naczyń krwionośnych oraz nerwów w obrębie urazu.

Dzięki odpowiedniemu postępowaniu przy złamaniu spada ryzyko powikłań w trakcie leczenia, a także kalectwa pourazowego (np. trwałego zdeformowania kończyny). Pozwala ono również doraźnie zmniejszyć natężenie odczuwanego bólu.

• Zawsze należy bezzwłocznie zadzwonić pod numer 112 – samemu lub poprosić o to inną osobę. W razie potrzeby dyspozytor może podać wskazówki, w jaki sposób udzielić pierwszej pomocy i np. jak i czym unieruchomić złamanie przed przybyciem pogotowia.

• Należy ocenić bezpieczeństwo miejsca zdarzenia – trzeba się upewnić, czy możliwe jest bezpieczne dotarcie do poszkodowanego; jeżeli nie, należy czekać na przybycie specjalistów.

• Jeśli możemy zbliżyć się do poszkodowanej osoby, należy sprawdzić jej czynności życiowe – przytomność i oddech.

• Bardzo pomocne są chusty trójkątne lub ich zamienniki (np. apaszki i szaliki – najlepiej z materiału, który nie jest elastyczny).

• Jako szyny można wykorzystać deski, kije, pałki bądź inne sztywne i wytrzymałe przedmioty.

• Unieruchomić kończynę dolną można też przez przywiązanie jej kilkoma chustami lub innymi kawałkami materiału do drugiej nogi.

• W przypadku złamań otwartych ważne jest również zaopatrzenie rany. Jeśli mamy taką możliwość, najlepiej założyć jałowy opatrunek i zabezpieczyć go bandażem.

• Nie wolno przy tym wciskać wystających fragmentów kości do wnętrza rany.