Reklama

Niedziela w Warszawie

80. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego (IV)

Akcja Rodewald

Niemieckie represje, które nie ustały nawet w czasie Wielkanocy 1944 r., spotkały się z odpowiedzią polskiego podziemia.

Niedziela warszawska 16/2024, str. V

[ TEMATY ]

Warszawa

Archiwum Muzeum Więzienia Pawiak

W połowie kwietnia 1944 r. doszło do masakry więźniów Pawiaka. Na zdjęciu Pomnik Drzewa Pawiackiego

W połowie kwietnia 1944 r. doszło do masakry więźniów Pawiaka. Na zdjęciu Pomnik Drzewa Pawiackiego
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Po udanym zamachu na Kutscherę Kedyw KG AK zdecydował o kolejnych uderzeniach w niemiecki aparat policyjny. W wyniku akcji Rodewald zginął płk Erwin Gresser, dowódca 17. Pułku Policji Porządkowej, zaangażowany we wszystkie poważniejsze akcje represyjne w Warszawie, także w rozstrzeliwanie zakładników. Zginął jednak przez pomyłkę.

Celem zamachu, którego dokonano w końcu kwietnia 1944 r., miał być płk Wilhelm Rodewald, szef policji porządkowej, odpowiadającej za terror panujący w mieście. Ta formacja – wraz z Gestapo – organizowała łapanki i uliczne egzekucje.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Ludzie z list

W połowie kwietnia 1944 r. gestapo dokonało sporych aresztowań na Żoliborzu w środowisku młodzieży z AK i ich rodzin. Doszło też do „wsypy” w Departamencie Informacji Delegatury Rządu.

Aresztowani trafili na Pawiak, a potem niektórzy z nich do obozów koncentracyjnych, inni zostali zabici. W ręce Niemców wpadła m.in. dr Stanisława Sawicka z dwiema siostrami i matką, a także Elżbieta Scheing. Niespełna dwudziestoletnią Elżbietę w ruinach getta miesiąc później.

W wyniku kolejnych aresztowań na podstawie list imiennych, zarówno w środowisku inteligenckim, jak robotniczym, na Pawiak trafili m.in.: Leon Zygmunt Usarek, b. dyrektor gimnazjum i liceum im. Władysława IV, wraz z rodziną. Uwięziono go w obozie w Sztutowie.

Giną Polacy

Reklama

W połowie kwietnia doszło do masakry więźniów Pawiaka: w trzech falach – do ostatniej doszło 24 kwietnia – zamordowano kilkuset z nich. Niemcy poinformowali też w obwieszczeniu o rzekomo publicznym straceniu 200 komunistów. W rzeczywistości wśród straconych znajdowali się ludzie różnych poglądów, niekiedy schwytani w łapankach.

„To nowy chwyt propagandy, zmierzającej do podważenia postawy społeczeństwa w walce przeciw okupantowi – ocenił „Biuletyn Informacyjny”, pismo AK w numerze z 20 kwietnia. – Mniejsza o to, że Niemcy nie podają nazwisk ofiar, że egzekucji dokonują skrycie, że ich śledztwa i wyroki są nikczemną parodią sprawiedliwości. Dla nas z takich obwieszczeń wynika jeden fakt: giną Polacy”.

Likwidacja czterech konfidentów i prowokatorów gestapo przez żołnierzy z Oddziału Dywersji Bojowej Żoliborz 15 kwietnia 1944 r. wydawała się tylko wstępem do bardziej skomplikowanych akcji. Najtrudniejsze było przewiezienie ciał zastrzelonych do Puszczy Kampinoskiej i ukrycia ich, by uchronić mieszkańców Żoliborza od niemieckiego odwetu.

Akcja Gresser

Celem akcji oddziału specjalnego Kedywu „Pegaza”, przeprowadzonej 26 kwietnia 1944 r., miał być płk Rodewald. Po ustaleniu trasy jego przejazdu do pracy, postanowili uderzyć na Chocimskiej…

„Teraz Mirski, Kopeć i Bolec, rozpiąwszy w bramie płaszcze, wybiegali na jezdnię i w chwili, gdy samochód był od nich nie dalej, jak 25 metrów, złożyli się do strzału” – relacjonował po latach prof. Tomasz Strzembosz. Jednak zdarzył się niespodziewany wypadek: pistolet maszynowy „Mirskiego” zaciął się. Jego zadanie musiał przejąć „Bolec”.

Akcja trwała 20 sekund i nie pochłonęła strat własnych. Tyle że zabito innego oprawcę... Dopiero z niemieckiego obwieszczenia dowiedziano się, że w samochodzie nie zginął Rodewald, lecz Gresser.

W ramach odwetu Niemcy zamordowali 29 kwietnia 1944 r. 50 Polaków, co potwierdził raport kontrwywiadu AK. Tydzień później kompania „Pegaz” miała przeprowadzić jeszcze trudniejszą operację, określoną kryptonimem „Stamm”. Ale to już inna historia.

2024-04-16 14:14

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ocena: +1 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Warszawa-Praga: Za miesiąc w stolicy rekolekcje "Jezus na Stadionie"

[ TEMATY ]

rekolekcje

Warszawa

Bashobora

Krzysztof Świertok

O. Bashobora

O. Bashobora

Za miesiąc 1 lipca w stolicy ok. 40 tys. ludzi z całej Polski weźmie dział w rekolekcjach 'Jezus na Stadionie', które poprowadzi katolicki charyzmatyczny kapłan z Ugandy o. John Baptist Bashobora. Będzie to piąte jubileuszowe uwielbienie Jezusa w Mocy Ducha Świętego. Uczestników czuwania nawiedzi kopia wizerunku Matki Bożej Częstochowskiej, która peregrynuje po kolejnych polskich diecezjach. W czasie spotkania odnowa charyzmatyczna w Polsce będzie świętowała swój złoty jubileusz. Rekolekcje będą w całości transmitowane przez Radio Warszawa 106,2 FM.

- Poprzez wspólne słuchanie Bożego Słowa, adorację Jezusa Chrystusa w Najświętszym Sakramencie oraz modlitwę uwielbienia będziemy mieli okazje odnowić swoją wiarę oraz doświadczyć wartości wspólnoty Kościoła – powiedział bp warszawsko-praski abp Henryk Hoser.
CZYTAJ DALEJ

Są odpowiedzi, po których zostaje już tylko milczeć albo uwierzyć

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Adobe Stock

Dwaj Świadkowie Apokalipsy zostają przedstawieni obrazem: „oni są dwoma drzewami oliwnymi i dwoma świecznikami, co stoją przed Panem ziemi”. Obraz pochodzi z Zachariasza, gdzie dwie oliwki karmiły świecznik oliwą. Tam oznaczały namaszczonych, kapłana i księcia. Tu Świadkowie noszą rysy Mojżesza i Eliasza, mocarzy słowa, którzy zamykają niebo i zamieniają wody w krew. Dwóch, bo świadectwo wymaga dwóch (zob. glossę na 1 X). Kościół widział w nich Prawo i Proroków, Piotra i Pawła, albo po prostu siebie, wspólnotę świadków w mocy Ducha.
CZYTAJ DALEJ

Trwają zgłoszenia szkół do Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy o Słudze Bożej Helenie Kmieć „Śladami Helenki”

2026-11-21 12:36

plakat organizatorów

Fundacja im. Heleny Kmieć zaprasza szkoły podstawowe z całej Polski do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Słudze Bożej Helenie Kmieć „Śladami Helenki”.

Konkurs jest przeznaczony dla uczniów klas IV–VIII, a udział w nim jest całkowicie bezpłatny. Zgłoszenia szkół przyjmowane są do 22 listopada 2026 roku.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję