Reklama

Tygodnik

Beatyfikacja

Niezwykła więź

Niedziela była bliska kard. Stefanowi Wyszyńskiemu, a jej redaktor naczelny ks. Antoni Marchewka należał do grona bliskich współpracowników Prymasa Tysiąclecia.

Niedziela Ogólnopolska 37/2021, str. dXV

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

beatyfikacja kard. Wyszyńskiego

Tygodnik Katolicki Niedziela

ks. Stefan Wyszyński

Archiwum Zgrodzomadzenia Córek Najczystszego Serca NMP

Jubileusz 50-lecia kapłaństwa ks. Antoniego Marchewki

Jubileusz 50-lecia kapłaństwa ks. Antoniego Marchewki

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Szczególna więź Niedzieli z kard. Wyszyńskim rozpoczęła się już na progu jego prymasostwa. Otóż w nr. 4. z datą 22 stycznia 1949 r. ukazał się na łamach tygodnika artykuł Na progu nowego prymasostwa. Autor tekstu – K. Szwarcenberg Czerny podkreślił m.in., że nowy prymas Stefan Wyszyński wstępuje na tron prymasowski „otoczony wielkimi nadziejami, wielką miłością i głęboką czcią wszystkich, którzy się z nim zetknęli, jako godny następca szeregu Arcybiskupów Gnieźnieńskich, Prymasów Polski i Legatów urodzonych Papieskich – znakomitych i świetnych Mężów Kościoła i Narodu”.

Czas zmagań

Więź prymasa Wyszyńskiego z Niedzielą wzmocniła się jeszcze bardziej, kiedy tygodnik musiał się zmagać z trudną sytuacją w PRL. Władze komunistyczne utrudniały wydawanie pism katolickich, zaczęły ograniczać prenumeratę i nakład papieru. Od 8 sierpnia 1952 r. decyzją „Ruchu” możliwa była wyłącznie prenumerata indywidualna, a 15 marca 1953 r. ukazał się ostatni numer pisma.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Do grona bliskich współpracowników prymasa należał ks. Antoni Marchewka, redaktor naczelny Niedzieli w latach 1945-53. Jego osobę kard. Wyszyński wspomina na kartach swoich Pro Memoria. 11 grudnia 1951 r. odbyła się z woli prymasa Wyszyńskiego konferencja redaktorów tygodników katolickich w Warszawie. Dotyczyła ona zmagań prasy katolickiej z cenzurą. Wziął w niej udział ks. Marchewka. Spotkań z prymasem Wyszyńskim, także tych osobistych, było więcej. Odnotował je również w Pro Memoria kard. Wyszyński. 28 marca 1952 r. podczas spotkania z prymasem Polski ks. Marchewka zrelacjonował zalecenie min. Antoniego Bidy, by redakcja wypowiedziała się na swoich łamach o Katyniu jako zbrodni hitlerowskiej i równocześnie potępiła wszelkie zbrodnie hitlerowskie. 5 maja 1952 r. redaktor Niedzieli pokazał prymasowi Wyszyńskiemu pokreślony niemal w całości przez cenzurę PRL numer tygodnika.

Miejscem spotkań ks. Marchewki z kard. Wyszyńskim była również Jasna Góra. Jedno z takich spotkań odbyło się 16 sierpnia 1952 r. Uczestniczył w nim brat redaktora naczelnego Niedzieli ks. Stanisław Marchewka. Warto dodać, że ks. Antoni Marchewka od 11 stycznia 1955 r. był również konsultorem w sprawach małżeńskich Trybunału Prymasowskiego. Kardynał Wyszyński bardzo cenił ks. Marchewkę, czego dowodem jest obecność prymasa na uroczystości z okazji 50. rocznicy święceń kapłańskich księdza redaktora na Jasnej Górze w 1968 r.

Prymas walczył o Niedzielę

W okresie PRL władze komunistyczne utrudniały wydawanie Niedzieli, aż do jej zamknięcia. Przez długie lata, począwszy od 1953 r., nie odpowiadały pozytywnie na pisma częstochowskiej Kurii Diecezjalnej, bp. Zdzisława Golińskiego, ks. Marchewki, interwencje kard. Stefana Wyszyńskiego. Niedziela nie mogła się ukazywać aż do 1981 r.

Reklama

O przywrócenie tygodnika bardzo mocno zabiegał Prymas Tysiąclecia. 8 maja 1953 r. episkopat Polski pod jego przewodnictwem przygotował Memoriał do rządu PRL Non possumus, w którym zdecydowanie zaprotestował wobec niszczenia przez władze PRL prasy i wydawnictw katolickich. Po Październiku '56 r. w sprawie przywrócenia Niedzieli interweniował u władz państwowych sam prymas. Odnotować też trzeba fakt, że 14 stycznia 1957 r. odbyła się rozmowa kard. Wyszyńskiego w gmachu Urzędu Rady Ministrów z premierem rządu PRL Józefem Cyrankiewiczem w sprawie złagodzenia cenzury wobec pism katolickich. Prymas poruszył wówczas kwestię wznowienia wydawania Niedzieli. W następnych latach wielokrotnie wracał do sprawy prasy katolickiej, m.in. w rozmowach z Władysławem Gomułką.

List prymasa

Pierwszy numer reaktywowanej Niedzieli ukazał się 7 czerwca 1981 r. Redaktorem naczelnym pisma został ks. Ireneusz Skubiś. Warto zaznaczyć, że dużo wcześniej w liście do bp. Stefana Bareły kard. Wyszyński zaproponował, by ks. Skubiś, ówczesny duszpasterz akademicki, został moderatorem Stowarzyszenia Odrodzenie. Było ono ruchem katolicko-społecznym młodego pokolenia inteligencji katolickiej.

W pierwszym numerze po wznowieniu Niedziela zamieściła Słowo prymasa Wyszyńskiego, w którym życzył „aby Słowo Boże biegło przez całą Polskę i rozświetlało umysły, krzepiło serca i ostrzyło wolę służby Bogu i Ojczyźnie”.

Numer otwierał artykuł Stefana Kisielewskiego poświęcony zmarłemu 28 maja 1981 r. Prymasowi Tysiąclecia. Niezwykle mocno, a w pewien sposób proroczo brzmią jego słowa: „Śmierć Kardynała Stefana Wyszyńskiego (1901-81) naznaczy nasze polskie życie nieodwołalnie i na długo; nie będzie ono już takie jak przedtem. Oznacza bowiem ta śmierć dla narodu przejście w inną, nową, nieznaną jeszcze fazę historyczną”.

Kard. Stefan Wyszyński o „Niedzieli”:

„Ufamy, że bolesne ograniczenia pracy Kościoła w przeszłości minęły. Wydawnictwo «Niedziela» pragnie wrócić do szerzenia i pogłębiania eklezjalnej teologii Maryjnej. Duchowość Maryjną chce uczynić niejako specjalnością tego pisma, które ma podjąć pracę w wybitnie Maryjnej diecezji Częstochowskiej”.

„«Niedziela» już dawniej służyła Kościołowi i Narodowi przez pogłębianie świadomości Kościoła, przez pomoc rodzinom w budowaniu wspólnoty wiary i miłości. Dziś, gdy powstało tyle nowych problemów moralnych, społecznych, kulturalnych, zawodowych, pole pracy Redakcji jest jeszcze rozleglejsze”.

2021-09-07 11:14

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kielich mszalny w hołdzie powstańcom

Został wykonany, gdy nikt jeszcze nie myślał o zrealizowaniu Pomnika Powstania Warszawskiego. Był to rok 1970. Inicjatorem i fundatorem był kard. Stefan Wyszyński. Kielich ten będzie używany w czasie Mszy św. beatyfikacyjnej 12 września.

Prymas chciał w sposób najbardziej godny i osobisty uczcić męczeństwo obrońców stolicy. Był też mecenasem sztuki. Interesował się wystawami sztuki sakralnej warszawskich studentów. Wśród nich była studentka stołecznej Akademii Sztuk Pięknych Teresa Duczkowska. Kardynał Wyszyński kupił obrazy tej artystki, a także podziwiał przy innej okazji pracę wykonaną przez nią w srebrze. Osobiście poprosił ją o zaprojektowanie i wykonanie kielicha poświęconego Powstaniu Warszawskiemu do archikatedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie.
CZYTAJ DALEJ

Jaskinia Słowa (V Niedziela Wielkiego Postu)

2025-04-05 09:00

[ TEMATY ]

Ewangelia komentarz

Jaskinia Słowa

Red.

Ks. Maciej Jaszczołt

Ks. Maciej Jaszczołt
Autor rozważań ks. Maciej Jaszczołt to kapłan archidiecezji warszawskiej, biblista, wikariusz archikatedry św Jana Chrzciciela w Warszawie, doświadczony przewodnik po Ziemi Świętej. Prowadzi spotkania biblijne, rekolekcje, wykłady.
CZYTAJ DALEJ

Czy sztuczna inteligencja nas rozgrzeszy? AI w Kościele

2025-04-06 17:01

[ TEMATY ]

Kościół

sztuczna inteligencja

AI

Chat GPT

Red

Przeprowadziłam eksperyment i zadałam pytanie Chatowi GPT: Czy masz świadomość, gdzie jesteś? Odpowiedział: Ciekawe pytanie... Nie mam świadomości w takim sensie, w jakim mają ją ludzie — nie czuję, nie mam własnego „ja” ani poczucia miejsca. Działam w cyfrowym środowisku, odpowiadając na Twoje pytania i analizując dane, ale nie „jestem” fizycznie nigdzie. Można powiedzieć, że jestem tu, gdzie mnie używasz — teraz akurat w Twoim urządzeniu lub przeglądarce.

Sam Chat GPT podpowiada, że sztuczna inteligencja tylko analizuje dane, nie jest zaś inteligencją podobną do ludzkiej. Nie ma ona świadomości istnienia, nie ma też… inteligencji! Dlatego należy ją postrzegać nie jako sztuczną formę inteligencji, tylko jako jeden z jej produktów. Właśnie na takie różnice między sztuczną inteligencją a świadomością ludzką zwrócili kilka dni temu uwagę uczestnicy konferencji w Sekretariacie Episkopatu, prezentując polskie tłumaczenie watykańskiego dokumentu nt. sztucznej inteligencji „Antiqua et nova” – adresowanego, co ciekawe, m.in. do duszpasterzy. I właśnie na ten aspekt pragnę zwrócić uwagę: w jaki sposób i w jakich granicach można zastosować sztuczną inteligencję w Kościele.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję