Reklama

Nauka

Co wskazywało drogę Mędrcom?

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Wszyscy znamy cytaty: „Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: «Gdzie jest nowo narodzony Król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem Jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać Mu pokłon»” (Mt 2, 1-2) oraz „A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię” (Mt 2, 9). Opisywana sytuacja, znana z Ewangelii według św. Mateusza jako pokłon Trzech Króli, bardzo wyraźnie zwraca uwagę na zjawisko, które przywiodło Mędrców do Betlejem. Określenie „gwiazda, która szła przed nimi”, idealnie pasuje do dużej komety dobrze widocznej z Ziemi, przemieszczającej się na tle nieba.

Zagadka Gwiazdy Betlejemskiej

Najbardziej znaną kometą przemierzającą nasz Układ Słoneczny jest kometa Halleya. Pełen obieg wokół Słońca zajmuje jej ok. 76 lat i jej spektakularne przeloty (widoczna jest nawet w dzień, a jej warkocz ciągnie się przez znaczną część nieba) opisywane są już od ok. 2, 3 tys. lat. Nazwa komety pochodzi od nazwiska angielskiego astronoma Edmonda Halleya, który zbadał zapiski dotyczące dawnych przelotów komet. Wywnioskował, że kilka z nich dotyczy obiektu, który przybywa w pobliże Ziemi w dość równych odstępach czasu, i przewidział jego powrót w 1758 r.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Tak się stało 16 lat po śmierci astronoma, a kometa otrzymała jego imię. Zaczęto się zastanawiać, czy to właśnie ta kometa prowadziła Mędrców do małego Jezusa. Pobieżne obliczenia i wynikające z nich sugestie, że mogła się ona pojawić w pobliżu Ziemi w 12 r. przed Chr., troszkę ten zapał ostudziły. Jednak dokładna analiza przekazów historycznych już wcześniej wykazała błąd w obliczeniu daty narodzin Syna Bożego! Czyżby więc Chrystus urodził się „przed narodzeniem Chrystusa”? Ormiański mnich Dionizjusz Mniejszy, który działał w Rzymie w V i VI wieku, obliczył datę urodzin Jezusa na 25 grudnia, 753 lata po założeniu Rzymu. Ze względu na pewne niejednoznaczności w Ewangeliach pomylił się o kilka lat i obecnie przyjmuje się, że narodziny miały miejsce 2-7 lat wcześniej. Ponieważ powstałby ogromny chaos, gdyby trzeba było przeliczyć daty wszystkich wydarzeń, nikt nawet nie myślał o przesunięciach ram czasowych ery „po narodzinach Chrystusa” – po prostu przesunięto sam fakt Jego narodzin.

Reklama

Ale nawet jeśli przyjmiemy, że wydarzenia opisywane w Ewangeliach miały miejsce 7 lat wcześniej, to przelot komety Halleya nastąpił przynajmniej 5 lat przed narodzinami Jezusa. Czyli to nie ta kometa prowadziła Mędrców. Pewną pomocą mogą być zapiski chińskie. Według nich, w tamtym czasie pojawiły się aż trzy komety. Pierwsza, w 12 r. przed Chr., to opisywana wyżej kometa Halleya; kolejna była obserwowana 7 lat później; i ostatnia – w 4 r. przed Chr., już po śmierci Heroda Wielkiego. Według wszelkiego prawdopodobieństwa byłaby to kometa z 5 r. przed Chr., zwłaszcza że, według zapisów, była niezwykle jasna i na niebie można ją było obserwować przez wiele dni. Warto wspomnieć, że istniały także inne wytłumaczenia biblijnej gwiazdy prowadzącej Mędrców. Według Johannesa Keplera, mogło nią być bardzo rzadkie zjawisko koniunkcji (pozornego złączenia na niebie) Saturna i Jowisza, które nastąpiło w 6 r. przed Chr. Taki niecodzienny, bardzo jasny układ, nie wykonuje jednak żadnego własnego ruchu. Poruszające się planety po prostu się rozdzielają i przestają tworzyć grupę, której składniki, odbijając światło słoneczne, tworzą pozornie nowe ciało niebieskie. Astronomowie brali pod uwagę także wybuch supernowej, czyli gwiazdy eksplodującej w ostatnim stadium swojego życia, nie ma na to jednak wystarczających dowodów. Zapis o gwieździe prowadzącej Mędrców może być też po prostu symboliczny – w takim przypadku żadne wydarzenia, które miały miejsce na niebie ponad 2 tys. lat temu, nie przybliżą nas do rozwiązania zagadki dokładnej daty urodzin Jezusa.

Przybysze z bardzo daleka

Wracając do komet – jeśli ta z 5 r. przed Chr. rzeczywiście prowadziła Mędrców do Betlejem, to musiała być kometą nieokresową, czyli taką, która w pobliżu Słońca pojawia się tylko raz i potem wylatuje na zawsze z naszego układu planetarnego (lub zostaje zniszczona w drodze po kolizji ze Słońcem czy innym ciałem niebieskim), ponieważ nie można jej skojarzyć z żadną kometą krótko- lub długookresową spośród tych, które pojawiły się w zapiskach na przestrzeni następnych stuleci. Właśnie teraz, w II połowie 2019 r., odkryto bardzo ciekawą kometę nieokresową, której trajektoria sugeruje, że przybyła do nas z innego układu planetarnego. Wleciała do Układu Słonecznego i po minięciu naszej gwiazdy, która nieco zakrzywiła tor jej lotu, opuści nas na zawsze. Po raz pierwszy została dostrzeżona 30 sierpnia br. przez astronoma amatora Giennadija Borysowa i nazwana 2I/Borisov. Polscy naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego obliczyli jej trajektorię i na tej podstawie odkryli, że pochodzi ona z odległego układu gwiezdnego. Wygląda na to, że nie różni się ona od „naszych” komet, czyli można domniemywać, iż w innych układach planetarnych ciała niebieskie „lepi” się z tych samych składników, co w Układzie Słonecznym.

Komety znikają

Sama budowa komet jest nam dobrze znana co najmniej od czasu ostatniego do tej pory przelotu komety Halleya w 1986 r. Została wówczas wysłana w kosmos tzw. Armada Halleya, czyli grupa sond kosmicznych mających na celu badanie tego obiektu bezpośrednio lub przy okazji innych misji. Sondy zostały wysłane przez: ZSRR (Wega 1 i Wega 2), Japonię (Suisei i Sakigake), USA (ICE) oraz Europejską Agencję Kosmiczną (Giotto). Ta ostatnia dokonała najbliższego przelotu, w odległości 596 km, od jądra komety, które jest zbudowane ze skał, lodu oraz nieznanego materiału organicznego. Pokryte jest także grubą i ciemną skorupą o nieznanym składzie chemicznym. Jądro komety Halleya to bryła o wymiarach 15 km x 8 km. Sonda Giotto zrobiła pierwsze kolorowe zdjęcia jej powierzchni.

Najbardziej charakterystycznym elementem większości komet zbliżających się do Słońca, jest koma, czyli gazowa otoczka, którą wiatr słoneczny rozwiewa na bardzo duże odległości, co tworzy warkocz gazowy. Widzimy go dopiero wtedy, gdy kometa zbliży się do gwiazdy i jej ciepło spowoduje parowanie lodu na powierzchni. Wcześniej to zwykła brudna bryła, bardzo trudna do dostrzeżenia nawet przez największe teleskopy. Oblicza się, że kometa Halleya podczas każdego przelotu traci w pobliżu Słońca ok. 250 mln ton materii, dlatego warto się spieszyć z jej oglądaniem, ponieważ za 170 tys. lat zniknie zupełnie z naszych oczu.

2019-12-19 09:41

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ocena: 0 -1 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ostrokrzew i sianko zawsze na czasie

Wśród symboli Bożego Narodzenia znajdują się sianko na wigilijny stół, prawie nigdzie już niestosowana słoma i gałązki ostrokrzewu, które z powodzeniem konkurują z ozdobami ze świerku czy jodły

Wigilijne sianko to historyczne nawiązanie do sceny Narodzenia, gdy Maryja położyła Dzieciątko w żłobie na sianie. Podczas wieczerzy wigilijnej wkłada się garść siana pod obrus albo umieszcza na białym talerzu z serwetą. Jako wysuszona trawa, sianko jest symbolem przemijalności świata i życia.
CZYTAJ DALEJ

Nie jesteście w ciemności

2026-11-09 14:49

Niedziela Ogólnopolska 46/2026, str. 22

[ TEMATY ]

homilia

Adobe Stock

Listopad jest wyjątkowym czasem. My, ludzie wierzący, przeżywamy go jako okres, w którym nasze myśli i modlitwy biegną ku tym, których już nie ma pośród nas. Choć uroczystość Wszystkich Świętych przypomniała nam o tym, że każdy z nas jest powołany do świętości, to Dzień Zaduszny budzi refleksje nad naszym przemijaniem i ziemskim końcem, który kiedyś musi nadejść. Czy tego chcemy, czy nie, czas biegnie nieubłaganie. Przypomina nam o tym także słowo Boże, lecz nie po to, żeby nas straszyć, ale po to, żeby zachować w nas czujność. Na temat przypowieści o talentach na pewno słyszeliśmy już bardzo wiele. Wygłoszono pewnie setki tysięcy kazań o tym, w jaki sposób należy postępować z darami otrzymanymi od Boga. Wiemy, że Bóg każdemu z nas daje tyle, ile jesteśmy w stanie udźwignąć. Ale dziś, kiedy spoglądamy na groby naszych bliskich zmarłych, chcemy zapytać siebie: czy my odziedziczymy królestwo niebieskie? Czy usłyszę od Boga słowa: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię. Wejdź do radości twego pana!”. Co robię w moim codziennym życiu? Pamięć o zmarłych powinna rodzić w nas pytanie, co by było, gdyby dzisiaj Bóg wezwał mnie do siebie? Czy dziś jestem gotowy na spotkanie z Chrystusem? Jak przeżywam moje codzienne życie? Jak realizuję moje codzienne powołanie? Jakim jestem ojcem, jaką jestem matką? Jakim jestem pracownikiem, jakim jestem pracodawcą? Co kieruje moim codziennym życiem? Czy naprawdę jestem człowiekiem wierzącym wtedy, kiedy jestem wśród innych? Czy przypadkiem nie zamknąłem Chrystusa w kościele i zakrystii? A może moja religijność zaczyna się i kończy tylko w pokoju, w którym mieszkam? Jaka jest moja codzienna postawa? Wracamy zatem do dzisiejszego pierwszego czytania z Księgi Przysłów: „Niewiastę dzielną któż znajdzie?”. I choć może chcielibyśmy widzieć w tym czytaniu tylko i wyłącznie kobietę, to tak naprawdę autor Księgi Przysłów pyta dzisiaj o postawę każdego z nas. O postawę mojego codziennego funkcjonowania w świecie. Pokazuje, że prawdziwego człowieka wierzącego poznajemy po jego codziennym życiu. Nie po tym, co mówi, ale po tym, w jaki sposób postępuje. Bardzo mocno widzimy uzewnętrznienie tego, co tak naprawdę jest w środku. I nie bez przesady mówi tutaj o kobiecie dzielnej, bo bycie człowiekiem wierzącym we współczesnym świecie musi być nacechowane wielką odwagą. Choć może w naszym męskim rozumieniu chcielibyśmy widzieć kobietę jako tą słabszą, może nawet bardziej bojaźliwą, to żadna postawa nie usprawiedliwia nigdy naszego tchórzostwa. Jeśli chodzi o świadectwo naszej wiary, nikt nie ma prawa być tchórzem. A co więcej – być może ci, którzy uznawani byli za ludzi słabszych, tchórzliwych, tak naprawdę okazywali się osobami prawdziwie odważnymi. I pewnie można za św. Pawłem Apostołem powiedzieć, że to wszystko, o czym dzisiaj piszemy, jest dla każdego z nas jasne i oczywiste – przecież nie jesteśmy synami nocy ani ciemności – dlatego czuwamy i jesteśmy trzeźwi, abyśmy byli gotowi na przyjście Pana.
CZYTAJ DALEJ

Msza św. za sprawcę zamachu w Krakowie. "Modlitwa jest wyrazem chrześcijańskiej wiary [...] nie oznacza usprawiedliwienia zbrodni"

2026-11-16 07:20

[ TEMATY ]

Msza św.

Strzelanina w Krakowie

Joanna Popławska/Niedziela

Zapowiedź Mszy św. za sprawcę zamachu na Rynku Głównym w Krakowie wywołała poruszenie w sieci. Bazylika Mariacka w komunikacie wyjaśnia, że to prywatna inicjatywa jednego z księży.

W poniedziałek, 16 listopada, o godz. 10:30 w Bazylice Mariackiej w Krakowie ma zostać odprawiona Msza święta w intencji Michała O., sprawcy krwawego zamachu na Rynku Głównym, oraz zmarłych członków jego rodziny. Informacja o nabożeństwie wywołała ogromne emocje. W związku z kontrowersjami głos zabrał ks. Mariusz Słonina, administrator parafii mariackiej.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję