Reklama

Zamienił pasiak na sutannę

Na najczęściej publikowanym (także w „Niedzieli”) zdjęciu procesji z Obrazem Matki Bożej na wałach jasnogórskich w historycznym sierpniu 1956 r. widać m.in. postać „zwykłego” księdza. To ks. Zenon Michalak, kustosz i proboszcz sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w wielkopolskim Biechowie. W tegoroczny odpust 8 września ojcowie paulini będą uroczyście obchodzili półwiecze przejęcia, z woli prymasa Stefana Kardynała Wyszyńskiego – sanktuarium po prawie ćwierć wieku samodzielnej duszpasterskiej posługi ks. Zenona. Łatwo powiedzieć: ćwierć wieku...

Niedziela Ogólnopolska 36/2019, str. 50-51

Instytut Prymasa Wyszyńskiego

To był w ogóle najtrudniejszy wiek dla Kościoła, a w szczególności dla nietypowo biednej parafii biechowskiej – będącej wówczas bez prądu, komunikacji i łączności, w której proboszczem został były więzień obozu koncentracyjnego Mauthausen (przez ponad pięć lat!), dopiero co wyświęcony (1945) kapłan i wikariusz z dwuletnim stażem w gnieźnieńskiej katedrze.

Co nadzwyczajnego zdecydowało o powierzeniu temu właśnie kapłanowi Biechowa, które stało się, po rodzimym Inowrocławiu, także moim, tj. jego siostrzeńca, drugim domem i światem młodzieńczych emocji, dojrzewania do wiary i dorosłości? (Stąd szczerość osobistego tonu tego tekstu i wybór szczegółów).

Wojenne losy

Kleryka ostatniego roku seminarium duchownego, diakona Michalaka (ur. 1915 r.) aresztowano w Inowrocławiu na początku niemieckiej okupacji w 1939 r. Wypada dodać, że wśród aresztujących był inny kleryk – Karl Heinz Jacoby, przyszły biskup pomocniczy Trewiru, który latami próbował odszukać poznanego wówczas polskiego duchownego. W końcu udało się to, tuż przed jego nagle zakończonym życiem (1975). Można tylko domniemywać, jak niezwyczajny może być kapłan po ponad pięciu latach obozowego „seminarium” i swoich dokonań na rzecz ratowania współwięźniów. Można się przybliżyć do głębi prawdy jego powołania, gdy pozostał mu wierny, wróciwszy do kraju, co wielu współwięźniów kapłanów, np. przełożony misji katolickiej w Paryżu, miało mu za złe, oraz mimo „ofert” utytułowanego życia świeckiego ze strony współwięźniów politycznych, w tym premiera Cyrankiewicza. Z jednej strony nadzwyczajne zawierzenie Opatrzności, skondensowane w orędownictwie Matki Bożej, z drugiej – nieograniczone, czasem zbyt kosztowne, zaufanie do ludzi zaróno dobrej, jak i, niestety, złej woli.

Reklama

Ludzie dobrej woli

A ludzi dobrych można by wyliczać w nieskończoność. Najpierw parafianie, ci z samego Biechowa, i ci dalsi – ze Skotnik, Książna i Gorzyc. Pierwsi dzieliliby się na rodziny gospodarzy i rodziny pegeerowskie. Tytułem przykładu wywołam z pamięci dwa nazwiska, panów Dobrego i Biegasiewicza. Pan Dobry, przewodnicząc zacnej radzie parafialnej, był częstym, nawet coniedzielnym gościem na plebanii i po gospodarsku troszczył się nie tylko o składkę, niewystarczającą zresztą na potrzeby kościoła, proboszcza i parafii. I pan Biegasiewicz, traktorzysta z sąsiadujących pegeerowskich czworaków – skąd wywodziła się znaczna część ministrantów, oczko w głowie proboszcza – w jakimś sensie przewodził usłużnej wieloosobowej ekipie, która bez zapłaty wykonywała „dla proboszcza” wszelkie pilne i długoterminowe prace. Tu praktycznie należałoby zauważyć, że zabudowania PGR-u stanowiły jeden obwód z plebanią/klasztorem i kościołem, co naocznie poświadczało historyczną przynależność wsi i wielohektarowego klucza ziem do Kościoła.

Zanim w nawiązaniu do byłych obozowych znajomości proboszcza anegdotycznie wspomnę popłoch i gwałtowne porządki, gdy jakiś „dygnitarz” zajeżdżał do byłego kolegi, oczywiście, przez pegeerowski majdan, podkreślę ogrom pracy formacyjnej dzieci w doskonałej symbiozie ze szkołą, w tym moich kolegów ministrantów, których corocznie ksiądz proboszcz zabierał na wycieczkę do Poznania czy stolicy.

Należałoby też wyliczyć wizyty zwłaszcza na 8 września, a nawet dłuższe pobyty na plebanii w Biechowie wielu utytułowanych kapłanów gnieźnieńskich, poczynając od rzymskiego studenta Józia (tak mówiliśmy...) Glempa, późniejszego prymasa Polski, po kleryka Genia Nowaka z zacnej rodziny ze wspomnianego Książna, przyszłego proboszcza Pleszewa, i byłej pani premier Hanny Suchockiej.

Reklama

Wspomniany odpust 8 września stanowił dla ks. Zenona doroczne wyzwanie ponad siły, a zarazem dodające sił. Było to także podtrzymywanie lokalnego – między Środą, Wrześnią i Miłosławiem – kultu czczonego XVII-wiecznego obrazu Matki Bożej, który w 1962 r. staraniem proboszcza (i pod kątem przyszłej koronacji w 1976 r., której nie dożył, gdyż zmarł nagle rok wcześniej) został poddany gruntownym pracom konserwatorskim. Odtąd ta data stała się historyczna, gdyż pod warstwą malunku Krzysztofa Aleksandra Boguszewicza odkryto wcześniejszą oryginalną XV-wieczną ikonę Matki Bożej „z brzoskwinią”. Może warto też zauważyć ucztę odpustową z własnym winem głogowym księdza proboszcza, tak doskonałym, że bp Bernacki, jowialny smakosz, wychwalał „zacny rocznik tokaju” z powodu... etykietek na butelkach przechowywanych w klasztornej piwnicy.

Wymaga też wyjaśnienia kwestia zaistnienia w Biechowie ojców paulinów. Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku nie było szans, aby ówczesna władza zgodziła się oficjalnie na ich instalację. Pierwszy paulin – gość ks. Zenona został zatem zameldowany w Biechowie z imienia i nazwiska. Ksiądz Michalak został przeniesiony do Wilkowyi pod Jarocinem, a gość okazał się kapłanem.

Jeśli cezurą cywilizacyjną był prąd, to kościelną – watykański sobór w Biechowie, obecny najpierw przez soborowe kartki (np. księdza prymasa), a potem liturgicznie przez język polski oraz wprowadzaną z młodzieńczym entuzjazmem przez wiejskiego proboszcza Mszę św. „bitową” z Podkowy Leśnej. Tu wypada podkreślić, że śpiew i dobry głos były cechami charakterystycznymi ks. Zenona, a jego wielkanocne „Alleluja” po „Ite, missa est” energią radości przekazywało istotę Zmartwychwstania, co wymagało i od organisty, i od „kościoła” wielkiego wysiłku równej jej odpowiedzi.

2019-09-03 13:09

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Warszawa: dziś uroczystości upamiętniające Rzeź Woli, największą jednorazową masakrę ludności cywilnej w Europie

2020-08-05 11:38

[ TEMATY ]

Warszawa

zabójstwo

ekai.pl

Marsz Pamięci, upamiętniający 76. rocznicę wymordowania 50 tys. cywilnych mieszkańców Woli przez Niemców w trakcie Powstania Warszawskiego, rozpocznie się dziś, 5 sierpnia, o godz. 19.00, u zbiegu ul. Leszno i al. Solidarności. W związku z sytuacją epidemiologiczną weźmie w nim udział ogranoczona liczba uczestników.

Rzeź Woli stanowiła bezpośrednią realizację rozkazu Adolfa Hitlera, nakazującego zburzenie Warszawy i wymordowanie wszystkich jej mieszkańców. W trakcie masakry, której punkt szczytowy przypadł w dniach 5–7 sierpnia 1944, zamordowano od 30 tys. do 65 tys. cywilnych mieszkańców Woli. Była to największa jednorazowa masakra ludności cywilnej dokonana w Europie w czasie II wojny światowej. Historyk Norman Davies uznał 5 i 6 sierpnia 1944 r. za „dwa najczarniejsze dni w historii Warszawy. Żaden ze sprawców ludobójstwa dokonanego na Woli nie został po wojnie pociągnięty do odpowiedzialności karnej.

5 sierpnia 1944 od godzin porannych na Woli trwała rzeź polskiej ludności cywilnej. Wypełniając rozkaz Hitlera esesmani i policjanci mordowali bez względu na wiek i płeć każdego schwytanego Polaka. Masowo rozstrzeliwano mieszkańców zdobytych kwartałów. Zbiorowym egzekucjom towarzyszyły gwałty na kobietach oraz masowa grabież. Cywilów, których nie zamordowano od razu, pędzono w charakterze „żywych tarcz” na powstańcze barykady. Dzień ten przeszedł do historii Woli jako „czarna sobota”.

Początkowo ludność Woli mordowano w sposób chaotyczny i bezładny – w mieszkaniach, w piwnicach, na podwórzach kamienic, na ulicach. Szereg domów podpalono, a uciekającą w panice ludność ostrzeliwano z broni maszynowej. Ukrywających się w piwnicach cywilów zabijano przy użyciu granatów. Dochodziło także do zakłuwania bezbronnych bagnetami, zakopywania rannych żywcem, roztrzaskiwania głów niemowlętom, czy wrzucania małych dzieci wraz z matkami do płonących budynków.

W drugiej połowie dnia ludność dzielnicy w bardziej zorganizowany sposób spędzano do kilku wyselekcjonowanych miejsc egzekucji przy ulicach Wolskiej i Górczewskiej, gdzie ich mordowano zazwyczaj strzałem w tył głowy lub przy użyciu broni maszynowej. Nierzadko prowadzeni na stracenie ludzie byli zmuszani do wspinania się na stos ciał osób zamordowanych przed nimi. Świadkowie wspominali, że w takich miejscach zwały trupów sięgały niekiedy ok. 25-35 metrów długości, 15-20 metrów szerokości i 2 metrów wysokości.

5 sierpnia ofiarą rzezi padli także pacjenci i personel wolskich szpitali. W godzinach popołudniowych żołnierze niemieccy wkroczyli na teren Szpitala Wolskiego przy ul. Płockiej. Likwidacja Szpitala Wolskiego przyniosła ponad 360 ofiar. W gronie zamordowanych znalazło się 60 pracowników, w tym sześciu lekarzy, oraz 300 pacjentów.

W ręce Niemców wpadł też kompleks budynków Szpitala św. Łazarza. Żołnierze podpalili szpital, a większość przebywających w nim Polaków rozstrzelali lub wymordowali za pomocą granatów. Liczba ofiar masakry dokonanej przez Niemców w Szpitalu św. Łazarza jest szacowana na ok. 1200, gdyż schroniło się tam wielu mieszkańców. W gronie zamordowanych znalazło się m.in. jedenaście sanitariuszek z patrolu sanitarnego Obwodu AK „Wola” (w tym dziesięć nastoletnich harcerek z drużyny im. Emilii Plater), a także siedem sióstr benedyktynek.

W nocy z 5 na 6 sierpnia Niemcy otrzymali znaczne posiłki. W myśl rozkazu von dem Bacha mieli oszczędzać kobiety i dzieci, nadal obowiązywał ich rozkaz rozstrzeliwania wziętych do niewoli powstańców oraz polskich mężczyzn-cywilów. 6 sierpnia zamordowano na Woli około 10 tys. Polaków. Ofiarą masakry padli m.in. mieszkańcy zdobytych tego dnia domów przy ulicach Chłodnej, Leszno, Towarowej i Żelaznej. Kontynuowano także masowe rozstrzeliwanie cywilów w opanowanych uprzednio kwartałach. Zbiorowym egzekucjom nadal towarzyszyły gwałty, grabieże i palenie domów.

6 sierpnia głównym miejscem kaźni stał się skład maszyn rolniczych fabryki Kirchmajera i Marczewskiego na Wolskiej. W gronie ofiar znaleźli się m.in. mieszkańcy domów przy ulicach Krochmalnej, Płockiej i Towarowej oraz około 50 Żydów greckich, węgierskich i rumuńskich z obozu KL Warschau przy ul. Gęsiej, uwolnionych dzień wcześniej przez AK. W nocy 5/6 sierpnia na terenie składu zamordowano także ponad 20 redemptorystów przyprowadzonych z klasztoru przy ul. Karolkowej. Łącznie w czasie rzezi Woli zginęło 30 redemptorystów z tego klasztoru – w tym 15 ojców, 9 braci koadiutorów, 5 kleryków i 1 nowicjusz.

6 sierpnia masowe egzekucje mieszkańców Woli były przeprowadzane przez Niemców również w fabryce Franaszka, gdzie zginął m. in. ojciec i inni członkowie rodziny abp. Henryka Hosera. Po południu Niemcy oraz żołnierze jednego z batalionów azerbejdżańskich wtargnęli do Szpitala Karola i Marii przy ul. Leszno 136. Szpital został spalony, a od 100 do 200 ciężko rannych i chorych zostało zamordowanych.

6 sierpnia z kościoła św. Wojciecha skierowano pierwszy transport do obozu przejściowego w Pruszkowie. Znalazło się w nim około 5 tys. ocalałych z rzezi mieszkańców Woli, którzy pieszo musieli pokonać blisko piętnastokilometrową trasę. Transport dotarł do obozu 7 sierpnia w godzinach porannych. Tego dnia pognano również do Pruszkowa kilka tysięcy polskich cywilów przetrzymywanych dotąd w halach warsztatów kolejowych na Moczydle. Po drodze Niemcy wyciągali z tłumu młodych mężczyzn, których rozstrzeliwali na miejscu.

7 sierpnia Niemcy zdobyli gmach sądów na Lesznie, a także opanowali rejon ulic Chłodnej i Elektoralnej oraz Hale Mirowskie i plac Żelaznej Bramy, gdzie oddziały niemieckie dopuściły się szeregu mordów. Jednym z głównych miejsc kaźni stały się Hale Mirowskie, gdzie między 7 a 8 sierpnia rozstrzelano ok. 700 osób. Niemcy kontynuowali także egzekucje na opanowanych w poprzednich dniach terenach Woli – m.in. w okolicach kościoła św. Wawrzyńca. 7 sierpnia zamordowano na Woli w sumie ok. 3800 Polaków.

Trwało jednocześnie wysiedlanie ludności stolicy. Płonącymi ulicami, wśród stosów trupów, tysiące mieszkańców Woli, Powiśla i Śródmieścia Północnego pognano do kościoła św. Wojciecha, a stamtąd na Dworzec Zachodni lub do Włoch, skąd wysiedleńcy byli następnie wywożeni do obozu w Pruszkowie. Towarzyszyła temu masowa grabież oraz gwałty na kobietach. Prawdopodobnie 7 sierpnia zginął na terenie Woli ks. płk Tadeusz Jachimowski ps. „Budwicz”, naczelny kapelan Armii Krajowej. Nagminnie mordowano także osoby ranne, chore i niedołężne, które opóźniały marsz lub nie miały siły iść dalej.

Począwszy od 8 sierpnia tempo akcji eksterminacyjnej ludności cywilnej na Woli wyraźnie zmalało.

Po wojnie zinwentaryzowano miejsca straceń na Woli, oznaczając je w większości wypadków piaskowcowymi tablicami. Przez długi czas nie podejmowano jednak innych działań na rzecz uczczenia ofiar ludobójstwa. Co więcej, w czasach PRL zlikwidowano wiele stawianych oddolnie znaków pamięci, w szczególności zawierających elementy symboliki religijnej.

Działania na rzecz upamiętnienia dokonanego na Woli ludobójstwa nabrały intensywności na początku XXI wieku. Obecnie zamordowanych mieszkańców dzielnicy upamiętniają, m. in.: pomnik Ofiar Rzezi Woli dłuta Ryszarda Stryjeckiego, odsłonięty w 2004 r. przy rozwidleniu ulic Leszno i al. „Solidarności”; plac Męczenników Warszawskiej Woli – niewielki ogrodzony placyk przylegający do kościoła i klasztoru oo. redemptorystów przy ul. Karolkowej, poświęcony w sierpniu 2000 r. oraz ośmiometrowy stalowy krzyż przy Górczewskiej 32. Osobna ekspozycja nt. Rzezi Woli obecna jest w Muzeum Powstania Warszawskiego. Rzeź Woli upamiętnia też 49 piaskowych tablic, umieszczonych na murach budynków w różnych punktach dzielnicy.

W 2010 roku Rada m.st. Warszawy ustanowiła 5 sierpnia Dniem Pamięci Mieszkańców Woli.

Hołd ofiarom cywilnym Woli prezydent Andrzej Duda złożył 1 sierpnia.

CZYTAJ DALEJ

Papież wspiera Amerykę Łacińską w walce z koronawirusem

2020-08-05 15:22

[ TEMATY ]

Franciszek

pixabay.com

W obliczu pandemii Franciszek wykonał gest miłosierdzia, który wspiera najbardziej potrzebujących. Na osobistą prośbę Papieża fundacja Popolorum Progressio zatwierdziła 138 projektów pomocowych.

Ich celem jest złagodzenie skutków pandemii koronawirusa w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach. Do tej liczby należy dodać jeszcze 30 innych, już działających projektów pomocy żywnościowej.

Łącznie pomoc popłynie aż do 23 krajów. Podczas posiedzenia fundacji skoncentrowano się na projektach, których celem jest łagodzenie konsekwencji pandemii w krótkim i średnim okresie, przygotowanych dla regionów najbardziej dotkniętych koronawirusem. Mają one być namacalnym znakiem miłości Papieża, a także apelem i inspiracją dla wszystkich chrześcijan i ludzi dobrej woli, by nie pozostawali obojętnymi, ale włączali się w pomoc potrzebującym.

Na wspólnym spotkaniu watykańskiej komisji ds. Covid-19 i fundacji Popolorum Progressio po raz pierwszy obecny był także przedstawiciel Manos Unidas („Złączone Ręce”), katolickiej organizacji pozarządowej, która włączy się w działalność charytatywną Papieża i pomoże koordynować ją w krajach Ameryki Łacińskiej.

Fundacja Popolorum Progressio dla Ameryki Łacińskiej powstała w 1992 r. na prośbę Jana Pawła II w związku z 500. rocznicą rozpoczęcia ewangelizacji Ameryki. We współpracy z episkopatem Włoch działa ona na rzecz wspierania rozwoju wspólnot wiejskich, Indian i ludności tubylczej. Poprzez inicjowane dzieło miłosierdzia ma też być znakiem bliskości Papieża z najbardziej potrzebującymi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję