Bardzo sycące danie, popularne w kuchni polskiej i litewskiej – kluski ziemniaczane, solidnie okraszone boczkiem. Najczęściej nadziewane mięsem, ale też np. grzybami czy grzybami z kiszoną kapustą. Odpowiednikiem kartaczy na Litwie są cepeliny.
Ziemniaki obrać, opłukać. Do posolonego wrzątku włożyć 1/3 ziemniaków, gotować ok. 20 min. Odcedzić, przecisnąć przez praskę. Pozostałe ziemniaki zetrzeć na tarce o drobnych oczkach. Masę przełożyć na sitko wyłożone gazą, odcisnąć sok do miseczki, odstawić na ok. 15 min. Gdy na dnie miseczki osiądzie skrobia, ostrożnie zlać sok z wierzchu. Skrobię połączyć z surowymi i ugotowanymi ziemniakami, dodać mąkę, wbić jajko i dokładnie wymieszać. Z masy formować podłużne kartacze. Wkładać do wrzącej osolonej wody. Gotować ok. 10 minut, do wypłynięcia na powierzchnię. Boczek i cebulę pokroićw kostkę, przesmażyć na oleju. Gotowe kartacze wyłożyć na półmisek. Polać tłuszczem ze skwarkami.
Schab jest bardzo kaloryczny – 10 dag mięsa to ok. 250 kalorii. Przyrządzony w postaci tradycyjnej, czyli smażonych kotletów, dostarcza podwojoną ilość kalorii. Wartości odżywcze to ok. 20 proc. białka, tłuszcze (w zmiennej ilości od 20 do 45 proc.), sporo soli mineralnych i witamin. Jest ciężko-strawny, dlatego nie powinny go jeść zbyt często dzieci, osoby z problemami żołądkowymi i w podeszłym wieku.
Opowiadanie stoi na progu nowej epoki. Dawid wraca do Siklag, a z pola bitwy przychodzi posłaniec z rozdartą szatą i ziemią na głowie. Tak Biblia opisuje człowieka dotkniętego śmiercią. Przynosi znaki władzy: koronę i naramiennik Saula. Znaki królewskie zmieniają właściciela, a Dawid nie traktuje ich jak łupu. Rozdziera szaty, płacze i pości aż do wieczora. Żałoba obejmuje Saula, Jonatana i poległych Izraela. Potem rozbrzmiewa pieśń żałobna (qînâ). Otwiera ją wołanie o „ozdobie Izraela” zabitej na wyżynach. Hebrańskie (haṣṣəḇî) niesie sens splendoru, czegoś drogiego i kruchego. Refren „Jakże polegli mocarze” oddaje hebrajskie (’êk nāpelû gibbōrîm) i spina pamięć całego narodu. Dawid nie pozwala, aby wieść stała się pieśnią triumfu w miastach Filistynów. W pochwałach dla Saula i Jonatana nie ma pochlebstwa. Jest uznanie prawdy: byli złączeni w życiu i w śmierci, szybsi niż orły i mocniejsi niż lwy. Słowo „mocarze” (gibbōrîm) obejmuje tu odwagę i odpowiedzialność za lud. Dawid pamięta także dobro, które Izrael otrzymał za Saula, szczególnie bezpieczeństwo i dostatek. W końcu głos staje się osobisty. Dawid opłakuje Jonatana jak brata i mówi o miłości „przedziwnej”. Ta przyjaźń wyrasta z przymierza i wierności. Tekst ukazuje królewskość Dawida zanim otrzyma tron. Objawia się w panowaniu nad odwetem i w czci dla pomazańca Pana, także podczas jego prześladowania. Dawid nie buduje swojej przyszłości na upokorzeniu poprzednika. Wypowiedziany żal oczyszcza przestrzeń władzy i uczy, że królowanie zaczyna się od słuchania Boga, a nie od gromadzenia łupów.
Zmarł wybitny uczony i mentor wielu pokoleń chemików prof. Mieczysław Mąkosza, autor pionierskich badań o fundamentalnym znaczeniu dla rozwoju chemii organicznej - podał w czwartek Instytut Chemii Organicznej PAN. Profesor miał 91 lat.
„Z głębokim żalem informujemy, że 14 stycznia 2026 roku, w wieku 91 lat, zmarł prof. dr hab. Mieczysław Mąkosza - Wieloletni Dyrektor Instytutu Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk, Przewodniczący Rady Naukowej IChO PAN, wybitny uczony i mentor wielu pokoleń chemików, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, wielokrotnie uhonorowany tytułem doktora honoris causa uczelni polskich i zagranicznych” - czytamy we wpisie instytutu, umieszczonym w serwisie społecznościowym Facebook.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
_1766416222.jpg)
